Trong năm 2025, tinh thần “Lao động sáng tạo” lan tỏa mạnh mẽ trong các phòng, phân xưởng nhà máy điện thuộc EVNGenco3 hưởng ứng phong trào “10 nghìn sáng kiến” giai đoạn 2025 - 2028 trong Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Nhiều sáng kiến đã mang lại hiệu quả thiết thực cho hoạt động quản lý vận hành, sửa chữa bảo dưỡng nhà máy, góp phần biến mỗi nơi làm việc thành “một trung tâm đổi mới sáng tạo”.

Chế tạo bộ AC Auto Loadbank để thử nghiệm Inverter – Hệ Thống Ups

Công ty EPS chế tạo thành công bộ AC Auto Loadbank, nâng cao chủ động kỹ thuật và giảm chi phí thử nghiệm.

Công ty Dịch vụ Sửa chữa các Nhà máy điện EVNGENCO3 (Công ty EPS) chế tạo thành công bộ AC Auto Loadbank điều chỉnh bằng thiết bị điện tử phục vụ thử nghiệm các Inverter - Hệ thống UPS tại Nhà máy điện Phú Mỹ. Thiết bị mới mô phỏng tải tự động, thay thế hoàn toàn phương pháp đấu nối thủ công bằng điện trở/đèn sấy - vốn tốn thời gian và tiềm ẩn rủi ro.

Hệ thống UPS đóng vai trò quan trọng trong vận hành nhà máy điện, đảm bảo cung cấp nguồn điện dự phòng khi mất điện, đủ lâu để cho phép tắt có kiểm soát các thiết bị quan trọng, thu hẹp khoảng cách giữa sự cố nguồn điện lưới và khởi động máy phát điện dự phòng khẩn cấp hoặc cung cấp yếu tố đảm bảo hoạt động liên tục thông qua các bộ/tủ pin bổ sung. Bên cạnh đó, hệ thống còn bảo vệ chống lại các hiện tượng nhiễu điện thông thường như mất điện, tăng vọt điện áp, sụt áp và dao động điện áp, loại bỏ nguy cơ hư hỏng các thiết bị điện tử nhạy cảm. Inverter trong hệ thống UPS có tác dụng chuyển đổi nguồn điện DC từ ắc quy/Charger thành nguồn điện AC để cung cấp cho các tải AC (hệ thống điều khiển DCS, hệ thống chiếu sáng khẩn, thiết bị đo lường cảm biến,...), trong công tác lắp đặt mới hoặc sửa chữa bảo dưỡng, cần thực hiện thử nghiệm trước khi đưa vào vận hành. Tuy nhiên, việc thử nghiệm các Inverter của UPS trước đây dựa vào tải giả đấu nối thủ công, phải thay đổi cấu hình theo từng công suất Inverter và dễ xảy ra hồ quang khi đóng - cắt.

Bộ AC Auto Loadbank mới sử dụng vi điều khiển, Triac bán dẫn và thiết kế dạng module, cho phép: Tự động tính toán và điều chỉnh phần trăm tải theo yêu cầu; Ghép nối mở rộng công suất từ 5 kVA lên đến 60 kVA; Giảm rủi ro hồ quang, vận hành an toàn hơn; Tích hợp đo dòng, áp, tần số phục vụ kiểm tra tiêu chuẩn IEC 62040-3.

Thiết bị đã được áp dụng thử nghiệm cho các tủ Inverter tại NMĐ Phú Mỹ 2.1 từ năm 2024 và cho kết quả ổn định. Theo đánh giá ban đầu, Loadbank tự động giúp rút ngắn đáng kể thời gian thử nghiệm, tăng độ chính xác và giảm chi phí thuê thiết bị. Giải pháp có thể áp dụng cho mọi Inverter - Hệ thống UPS trong các nhà máy điện và có khả năng nhân rộng trong toàn EVNGENCO3.

Nhờ tính hiệu quả và khả năng ứng dụng rộng, EVN đã công nhận đây là Sáng kiến cấp EVN năm 2025.

Cải tiến mạch giám sát & truyền thông các CB 400V

Trước thực trạng hệ thống điều khiển - giám sát CB 400VAC tại NMNĐ Phú Mỹ 1 sử dụng Gemstart đã cũ, không còn sản xuất, khó sửa chữa và chi phí thay thế cao, Công ty Nhiệt điện Phú Mỹ đã nghiên cứu và triển khai giải pháp cải tiến mạch truyền thông - giám sát CB 400V bằng thiết bị mới (Z-Key + R8AI-8DIDO + EOCR), giải pháp cho từng chức năng trong mạch bao gồm: Điều khiển (Thiết kế, bổ sung mạch rơle trung gian lắp đặt bên trong hộc CB hiện hữu); Đo lường, bảo vệ (Lắp đặt Rơle EOCR); Truyền thông (Thiết kế, lắp đặt hệ thống Modbus mới sử dụng thiết bị truyền thông công nghiệp Z-Key + các module R8AI-8DIDO).

Sơ đồ khối kết nối thiết bị truyền thông Modbus trước và sau thay đổi

Ưu điểm nổi bật của giải pháp này là chi phí chỉ bằng 16,8% so với Gemstart; Thao tác tại chỗ nhanh chóng, không cần công cụ kèm theo; Hư hỏng từng chức năng độc lập thì chỉ sửa chữa/thay thế bộ phận bị lỗi; Tinh giản tối đa hệ thống, không sử dụng PLC Modbus và các thiết bị liên quan; Dễ nắm bắt công nghệ và mở rộng hệ thống với nhiều nhu cầu sử dụng.

Giải pháp áp dụng cho các tổ máy GT11/12/13, ST14 và các hệ thống thiết bị phụ trợ của NMNĐ Phú Mỹ 1, có thể áp dụng cho các nhà máy trong hoặc ngoài ngành điện cần cải tiến hoặc lắp đặt mới mạng truyền thông công nghiệp.

Vận hành tối ưu quạt sấy gas, góp phần tăng hiệu suất tổ máy tuabin khí

Trong bối cảnh tổ máy tuabin khí của NMĐ Phú Mỹ 1 thường vận hành ở mức tải thấp, dẫn đến suất hao nhiệt tăng cao, Công ty Nhiệt điện Phú Mỹ đã triển khai giải pháp tối ưu vận hành quạt sấy gas (TCA) để điều chỉnh nhiệt độ gió làm mát Rotor (RCA). Nhờ đó, hiệu suất tổ máy được cải thiện rõ rệt và chi phí nhiên liệu giảm đáng kể, được EVN công nhận sáng kiến cấp Tập đoàn năm 2025.

Theo nguyên lý thiết kế, nhiệt độ RCA không được điều khiển chủ động mà phụ thuộc vào nhiệt độ ra MNG, môi trường và thấp ở các mức tải thấp. Với nguyên lý đó, khi vận hành tải thấp và khi nhiệt độ môi trường thấp, nhiệt độ RCA thấp hơn so với nhiệt độ thiết kế ở tải nền do hệ thống quạt TCA vận hành 6/6 quạt ở mọi mức tải. Do đó, có thể áp dụng giải pháp hiệu chỉnh tăng nhiệt độ RCA (trong giới hạn cho phép) để giảm khe hở các chi tiết và cải thiện chèn tuabin, cân bằng nhiệt, giảm sự truyền nhiệt làm tăng hiệu suất của tổ máy. Việc điều khiển nhiệt độ RCA thông qua hệ thống biến tần quạt TCA đảm bảo đặc tuyến của nhiệt độ gas.

Tăng nhiệt độ RCA làm giảm khe hở và cải thiện chèn

Giải pháp đã áp dụng tại các tổ máy GT11/12/13 vào tháng 6 - 7 năm 2024, kết quả đo đạc thực tế cho thấy: Nhiệt độ RCA tăng trung bình 26,6°C; Suất hao nhiệt tinh giảm 61 BTU/kWh (~0,78%); Các thông số vận hành trước và sau khi chuyển đổi chế độ vận hành nằm trong giới hạn cho phép, đảm bảo vận hành an toàn... Hiệu quả của giải pháp mang lại rất đáng kể, có thể áp dụng cho các nhà máy nhiệt điện TBK có hệ thống làm mát Rotor tương tự như Phú Mỹ 1.

Phạm Công - Ban Kỹ thuật - An toàn và Môi trường